Kapitein Vladimir: 'Scheepvaart is de nummer drie uitstoter van de wereld'

De Arctic Sunrise, ijsbreker van de vloot van greenpeace, is afgelopen jaar na een grondige renovatie klaar voor de toekomst. En nieuwe campagnes in het Arctisch gebied. Vlak voor ze de oceaan weer op ging vertelde kapitein Vladimir over de noodzaak van emissiereductie in de internationale scheepvaart. Met een inkijkje in zijn verantwoordelijkheid als kapitein en zijn favoriete gebied op de wereldzeeën. 

Vladimir, welkom. Kan je in het kort je zelf voorstellen?

Ok. Mijn naam is Vladimir Votiacov. Noem me Vlad, kort. Dat is gemakkelijker. Ik ben geboren in Rusland. Nu ben ik een Spaans burger, wonend in Barcelona. En ik werk als kapitein voor greenpeace international. kapitein op de schepen.

Hoe lang ben je al kapitein?

Alweer tien jaar.

En voor die tijd, ben je begonnen als stuurman? Of was je kapitein vanaf je eerste reis?

Nee, ik begon als eerste stuurman, dat was ongeveer een jaar dat ik werkte als stuurman. Daarvoor werkte ik op de commerciële vaart. Op rivierschepen en bij PCC global, dat is een Pure Car Carrier, we vervoerden auto’s.

Wat deed je besluiten om naar greenpeace over te stappen?

Dat is een nogal complex vraagstuk. Ik geloof in balans. Als je kijkt naar het hele leven in het algemeen, kan je zien dat de normale, gewone mensen geen kans hebben een statement te maken naar grote corporaties. Dus, feitelijk als iemand zou kijken naar plannen van Shell te boren in het Arctisch gebied. Kunnen ze niet veel doen. Alles wat ze kunnen doen is gewoon denken ‘Oh, mijn god, wat kan ik doen?’, nietwaar? Een soort van protest, maar dat is het.

Greenpeace geeft een kans aan gewone mensen om hun stem gehoord te krijgen. Aan deze corporaties. Dus greenpeace creëert die balans. Een normale burger kan daardoor opstaan tegen die grote, hebzuchtige corporaties. Dat is de visie die we delen waar ik een grote fan van ben. Daarom werk ik voor greenpeace.

Ok. Maar was er een persoonlijk verandermoment? Dat hoor ik van veel bemanningsleden. Zoals een Argentijnse die me vertelde dat ze eerst op een vissersschip werkte en met eigen ogen getuige was dat er minder vis in de oceanen zat. Heb jij ook zo’n verhaal?

Om eerlijk te zijn, ik heb niets gezien wat mijn carrière in een andere richting zou duwen. Maar op een bepaald moment ging ik nadenken wat ik bereikt had in het leven. Ok, ik was kapitein en werkte overal. Maar de baan zelf was vrij betekenisloos. Je verplaatst lading, en doet dat op de meest efficiënte, veilige manier. Het grotere plaatje is gewoon de zakken vullen van de eigenaar. Misschien had ik een midlife crisis, zoiets. Op een van die momenten bedacht ik dat ik iets anders wilde doen. Iets wat verder ging, dan wat ik al deed. En kwam er een advertentie voorbij in de krant van greenpeace, met een werving voor meer stuurmannen en radio operators. Ik dacht, ja, waarom niet?

Woonde je toen al in Spanje?

Ja, dat was in 2007. Ik besloot het een kans te geven en schreef een brief. Binnen twee weken kreeg ik een telefoontje en deed het sollicitatiegesprek per telefoon. Kort daarna vloog ik naar Zuid-Korea om in te schepen op de Esperanza. Als eerste stuurman. Ja, klopt. Ik degradeerde zelfs van kapitein tot eerste stuurman voor die reis.

Maar nu ben je kapitein. Heel veel mensen aan de wal hebben geen idee wat een kapitein de hele dag aan boord doet. Kan je daar wat over vertellen? Hoe ziet je dag er uit?

De kapitein is tegelijk bezig het schip te laten draaien en vertegenwoordiger van kantoor aan boord. In wezen verantwoordelijk voor alles. Voor de bemanningsleden, voor de technische staat van het schip, veilige navigatie. De werkorganisatie aan boord. De meeste mensen realiseren zich niet dat varen op zee is op een hoog gereguleerde basis. Er is een wettelijk raamwerk dat behoorlijk gecompliceerd is. Om te voldoen aan al deze conventies, vlag benodigdheden die je in je geheugen moet dragen, alles te organiseren aan boord.

En ook de greenpeace voorschriften. Dan praat je over duurzaam voedsel etcetera. Dat alles samen schept een behoorlijk complexe omgeving. De kapitein is de persoon die het zeker maakt dat alles gebeurd.

In de internationale scheepvaart is een nieuwe regulering op komst, de limitering van zwavel in de brandstof, effectief van kracht in 2020, Wat is je visie daar op?

Dat is een conventie gerelateerd aan het voorkomen van luchtvervuiling. Om de emissie van SOx en NOx te reduceren. Zwavel en stikstofdioxide op schepen. Het is werkelijk erg belangrijk en waarom? De scheepvaartindustrie is als je het over het klimaatakkoord van Parijs hebt niet het zelfde gereguleerd als de landen. De landen zijn gelimiteerde emissies overeengekomen.

Bedoel je de INDC’s? Intended National Determined Contributions?

Ja. Scheepvaart is niet gereguleerd in dat raamwerk. Dus ze stoten uit wat ze maar willen. En dat is nogal een ding, schepen varen over de hele wereld. Dat is een grote, enorme hoeveelheid. Dus wat ze samen uitstoten, als je de scheepvaart zou vergelijken met een land, dan zou ze de nummer drie uitstoter van de wereld zijn.

Wauw. Dat is groot!

Gewoon om je een idee te geven. Dat is een update van drie jaar geleden, dus nu is het waarschijnlijk al groter. Daarom is het belangrijk om zeker te stellen dat al die wetten op een behoorlijke manier worden geïntroduceerd om na te leven. En geïmplementeerd. Als we praten over de greenpeace schepen, we zijn een beetje vooruit op dat. We zijn al overgegaan naar olie met een laag zwavelgehalte. We gebruiken al vele, vele jaren geen zware stookolie meer. Wij gebruiken ‘marine diesel’, in overeenstemming en vooruitlopend op de nieuwe regels voor zwavelemissies. En overduidelijk, dat is duurder. Maar dat gebruiken we doelbewust om een voorbeeld te stellen.

De Arctic Sunrise heeft dit jaar een ‘refit’ gehad. Was je deel van het team dat de condities heeft ontwikkeld voor de nieuwe voorzieningen op het schip?

We hadden een werkgroep. Om te bestuderen hoe het schip gerenoveerd moest worden. En in welke mate. Daarna werden alle opties gecheckt door het senior management team. En ook met de bemanningsleden. Die op de schepen werken. Toen werden we het eens over een definitieve optie. Met iedereen min of meer op dezelfde bladzijde en zijn de renovatie gestart. Het hoofddoel was de capaciteit vergroten in termen van dat er meer mensen mee konden aan boord. En de accommodatie van de bemanning te moderniseren. We hebben nieuw meubilair, het hele schip is gestript en opnieuw opgebouwd. Nu is het schip klaar voor de komende vijftien jaar.

Is het schip ook klaar gemaakt voor ‘onshore’ elektriciteit? Walstroom? Dat je niet meer de motor hoeft te laten draaien als je in de havens ligt om de keuken en het licht aan te krijgen?

Ja. Dat wordt koud gladstrijken genoemd. Als je inplugt op stroom ga je je uitstoot beperken. Je hebt altijd elektriciteit nodig, nietwaar? Dus voorheen draaiden dan alle generatoren. En die consumeren brandstof. In plaats daarvan pluggen we nu in de havens in op het elektriciteitsnet en zetten de generators stil. Dus je uitstoot is nul. Dus ja, dat doen we en het schip is er klaar voor.

Het is niet helemaal zo simpel, omdat je elektriciteit hebt die uit hernieuwbare bronnen wordt opgewekt en met kolen. Daarom doen we onderzoek voor we walstroom gebruiken. Maar algemeen gesproken: het schip is klaar en in elke haven waar we walstroom kunnen gebruiken doen we dat.

Grote oliebedrijven promoten gas als transitiebrandstof. Maar veel NGO’s inclusief greenpeace zeggen dat we direct moeten stoppen met fossiele brandstof. Is er een alternatief, waardoor je geen LNG hoeft te gebruiken als tussen oplossing?

LNG als transitiebrandstof? Ik denk dat het een goede stap vooruit is. In vergelijking met de zware stookolie die de scheepvaartindustrie nu gebruikt. LNG is veel beter. Echter, het is niet de finale oplossing. Ik bedoel, 95 % van de wetenschappers zijn het er over eens dat de antropogene component van klimaatverandering de grote boosdoener is. Slechts vijf % zegt, misschien is dat niet het geval.

We waren gewend te zeggen ‘het is allemaal besloten’. Nou, dat is niet zo vanuit het wetenschappelijk standpunt. We kunnen slechts  de 95 % gebruiken, gedefinieerd als ‘ver voorbij redelijke twijfel’. Daarom zeggen we: ja, er is klimaatverandering en wij zijn daar verantwoordelijk voor. Maar niet alle mensen delen die visie zoals je weet.

Je bent kapitein op alle greenpeace schepen. Dus dat betekent sommige van je reizen zijn in het Noordpoolgebied, andere in Azie, dan weer in Argentinië, je ziet alles. Ben je meer bezorgd over klimaatverandering dan eerst?

Eerlijk? Nee. Maar als ik kijk naar recent onderzoek, tja. Er is geen verandering naar betere tijden. Dat respecterend zie je dat we het anders aan moeten pakken. Meer acties, de mensen laten deelnemen en engageren. Het idee delen om ze te laten zien: we zijn nog niet klaar, we moeten doorgaan. Keep on pushing.

Maar als je me vraagt waar ik op zee getuige van ben geweest en of ik bezorgd ben? Nee.

 Nee? Dat verrast me.

 Dat is mijn persoonlijke opvatting, dat weerspiegelt niet de algemene visie van de organisatie.

 Wat is het mooiste gebied op de wereld waar je het liefste vaart?

 Zonder twijfel zijn dat de poolgebieden. Zowel Noord als Zuid. Het is prachtig vanwege de landschappen. In het Noorden varen we doorgaans naar Groenland en Spitsbergen. Het is een verbazingwekkend uitzicht daar. Dat zal je wel met me eens zijn, ben je al een keer in Spitsbergen geweest?

 Nee. Dat is mijn grote wens! Ik hoop dat ik op een dag daar kan zijn om te zien wat je beschrijft. Tijdens de klimaattop in Parijs heb ik echt Arctisch ijs aangeraakt, dat was onderdeel van een kunstwerk voor het Pantheon. Het smolt voor mijn ogen.

Zet het op je wensenlijst. En bezoek het Noordpoolgebied, voordat het te laat is.

 

Dit interview is onderdeel van de serie Greenpeace ships telling green stories. Wij brengen de verhalen van de bemanning naar de wal. De schepen zijn de oorsprong van de geschiedenis en de levenslijn van de toekomst van Greenpeace. Het zijn de bemanningen die mogelijk maken dat we zien wat er op de oceanen gebeurd.

Amsterdam, oktober 2017

Interview en vertaling: Egbert Born.

Foto: Alba van der Velden